De IC kijkt bij iedere patiënt mee

Peter TangkauPatiënten in Reinier de Graaf zijn niet alleen op de Intensive Care verzekerd van intensieve zorg. Als het nodig is, krijgen ze die ook bij hun verblijf op een verpleegafdeling. “Dankzij een alarmeringsprotocol en voortdurende beschikbaarheid van een IC-arts en -verpleegkundige wordt vroegtijdig vitale bedreiging gesignaleerd en kunnen we voorkomen dat patiënten een hartstilstand krijgen en moeten worden gereanimeerd”, zegt intensivist Peter Tangkau.

Spoed Interventie Team (SIT)

The ICU (Intensive Care Unit) is watching you. Oftewel: de IC kijkt bij iedere patiënt mee. Zó vat Peter Tangkau de rol samen van het Spoed Interventie Team (SIT) dat ruim tien jaar geleden werd opgezet in Reinier de Graaf. Het ziekenhuis is met deze succesvolle aanpak nog altijd toonaangevend in ons land. In de loop der tijd hebben collega’s uit vele andere ziekenhuizen een kijkje genomen in de Delftse keuken, mede aangespoord door beleid van onze overheid. In het streven onnodig overlijden te voorkomen, staat in ons land ‘vroege herkenning en behandeling van de vitaal bedreigde patiënt’ hoog in het vaandel.

Bijna onopgemerkt

Tangkau: “Patiënten die in een levensbedreigende situatie verkeren, kregen traditioneel gezien intensieve zorg op de IC. Maar buiten de IC, dus op een verpleegafdeling, kunnen mensen ook vitaal bedreigd raken, zoals wij dat noemen. Het gaat bijvoorbeeld zó slecht met hun ademhaling, bloedsomloop of bewustzijn, dat ze het risico lopen te overlijden. Ernstige vitale bedreiging is een proces dat zich langzaam en voor zorgverleners zonder IC-achtergrond soms bijna onopgemerkt kan voltrekken. Eind jaren negentig begonnen Engelse ziekenhuizen dan ook IC-artsen en -verpleegkundigen in te zetten buiten de muren van de IC, op de verpleegafdeling. Er werd gebruikgemaakt van hun deskundigheid om vitaal bedreigde patiënten op verpleegafdeling te behandelen en indien nodig zo snel mogelijk over te plaatsen naar de IC.  De intensivisten van Reinier de Graaf hebben die formule ruim tien jaar geleden overgenomen.”

Tijdig antibiotica

Waar het zoal toe leidt? Dat op de verpleegafdeling tijdig wordt herkend dat een patiënt bloedvergiftiging heeft en vervolgens snel vocht en  antibiotica krijgt toegediend. Of dat bijtijds wordt waargenomen dat iemands ademhaling en bloedsomloop zijn verslechterd en dat snel actie nodig is om verdere verslechtering en een hartstilstand te voorkomen.

Tangkau: “Dit soort verbeteringen danken we aan goed  samenspel binnen onze organisatie, dat bestaat uit een Spoed Interventie Systeem. Enerzijds zijn er 24 uur per dag en zeven dagen per week een IC-arts en -verpleegkundige beschikbaar voor de verpleegafdelingen. Aan de andere kant zijn de artsen en verpleegkundigen op de verpleegafdelingen getraind in het vroegtijdig herkennen van signalen die mogelijk duiden op een vitale bedreiging. Zij weten het Spoed Interventie Team vervolgens snel te vinden.” Via scholing, training en patiëntenbesprekingen wordt het systeem voortdurend verder ontwikkeld en verbeterd.

Onderwijsprogramma

Reinier de Graaf besteedt  veel aandacht aan scholing, met als doel de kwaliteit van de acute zorg op hoog niveau te houden  “Wij zijn het eerste ziekenhuis in Nederland dat hiervoor een - uitgebreid - scholingsprogramma  heeft ontwikkeld”, vertelt Geke Blok, Hoofd Medische Opleidingen en Wetenschap en manager van het Leerhuis.

“Bijzonder aan dit programma is dat het een combinatie is van e-learning en groepsgewijze scholing. Verpleegkundigen en artsen volgen eerst een door ons ontwikkeld e-learning programma. Daarin zijn theorie en oefensituaties opgenomen die geheel gericht zijn op wat er op de werkvloer gebeurt. Daardoor weten ze wat ze kunnen verwachten en waar ze op moeten letten. Vervolgens trainen de verpleegkundigen en artsen samen in gesimuleerde praktijksituaties aan de hand van vaak voorkomende scenario’s.”

De pioniersrol van Reinier de Graaf werd in mei van dit jaar nog eens onderstreept. Het ziekenhuis was medeorganisator van een in Amsterdam gehouden internationaal congres over het Spoed Interventie Systeem. Andere ziekenhuizen lieten zich daar inspireren. Op vrijdag 30 oktober is in Reinier de Graaf een Innovatiecongres waar de voorloperrol van het ziekenhuis nogmaals wordt benadrukt.